Bruin van der Kruk: “Ja, ik kom je helpen, maar je moet ook zelf iets doen.”

“Ik help u met inzicht in uw financiën en leren omgaan met geld.” Weet u precies wat er per maand aan geld binnenkomt en wat er weer uitgaat? En waaraan? Sommige mensen vinden het moeilijk om hun administratie bij te houden. Toch is dat wel belangrijk, want inzicht in uw geld, de financiën, is heel belangrijk als u uit de geldzorgen wilt komen of blijven. Vrijwilligers van Vitis Welzijn of SchuldHulpMaatje kunnen u daar bij helpen.

“Veel mensen hebben geen idee wat ze precies uitgeven, en waaraan”, vertelt Bruin van der Kruk, vrijwilliger thuisadministratie en budgetcoaching bij Vitis Welzijn. “Dat kan lang goed gaan. Maar als er dan iets gebeurt wat het evenwicht verstoort, dan is het snel mis. De mensen die ik begeleid zijn hele gewone mensen, die vaak gewoon pech hebben gehad. Ze verloren hun baan, kwamen in een scheiding terecht, of maakten iets anders mee waardoor ze ineens in de geldzorgen zaten. Het kan ons allemaal overkomen.”

Aan de bel trekken

“Helaas merk ik regelmatig dat mensen pas op het laatste moment hulp inroepen. Had nou wat eerder aan de bel getrokken, denk ik soms. Dat had een hoop extra gedoe gescheeld. Je hoeft je  echt niet te schamen als je even wat hulp nodig hebt.”

Toen Bruin een paar jaar geleden met pensioen ging, wilde hij zijn extra vrije tijd graag gebruiken om andere mensen te helpen. Zo kwam hij bij Vitis Welzijn terecht en hij koos bewust voor de financiële welzijnsdiensten. “Ik heb altijd in de financiële wereld gewerkt, dus dat trok mij aan. Toch zijn er altijd dingen die je kunt leren. Vitis is een hele professionele organisatie. Zij organiseren regelmatig informatiebijeenkomsten voor vrijwilligers zoals ik. Zo worden we bijgepraat over veranderingen in de belastingwetgeving, of we bespreken met elkaar een praktijksituatie, waardoor je van elkaar weer dingen opsteekt. Ik heb daarnaast zelf ook nog wat cursussen gevolgd, zoals een cursus budgetcoach.”

Motivatie en zelfstandigheid

Vanuit Vitis begeleidt Bruin mensen die hulp nodig hebben op financieel gebied: “Het gaat vooral om overzicht krijgen en houden over je financiën èn te leren om verantwoord met je geld om te gaan.” Wie aanklopt bij Vitis, krijgt eerst een intakegesprek met een medewerker van Vitis en met de vrijwilliger die hem/ haar wordt toegewezen. “In dat gesprek bespreken we met elkaar wat precies de hulpvraag is en wat wij voor hulp kunnen bieden”, legt Bruin uit.” Eigenlijk is het een soort contract waarin we vastleggen wat we van elkaar verwachten.” Want ook van de hulpvrager wordt actie verwacht, benadrukt Bruin: “Motivatie en zelfstandigheid staan voorop. Ja, ik kom je helpen, maar je moet ook zelf iets doen. En ik ga je leren hoe je dat moet doen.”

Inkomsten en uitgaven

De eerste praktische stap is in kaart brengen wat er aan geld binnenkomt. “Ik kijk meestal ook of er wellicht nog ergens geld te halen valt, bijvoorbeeld door het aanvragen van toeslagen van de Belastingdienst. Daar kan ik dan ook bij helpen.” Vaak nog belangrijker is het in kaart brengen wat er wordt uitgegeven en waaraan. “Bijna altijd vraag ik of mensen hun uitgaven een tijd bij willen houden in een schriftje.” Als er eenmaal overzicht is, blijkt dat mensen wel over voldoende inkomen beschikken: “Alleen geven mensen dan toch ook te veel uit.”

Bruin neemt dan samen met zijn cliënt de uitgaven onder de loep: “Ik vergelijk die bijvoorbeeld met de tabellen die het NIBUD gebruikt voor kosten voor het dagelijks leven. Soms komen daarbij lastige vragen op tafel, bijvoorbeeld over roken, of abonnementen. De beslissing blijft altijd aan de mensen zelf, maar ik stel bijna altijd de vraag: 'Heb je dit nou ècht nodig'?”

Veranderen is lastig

Die vraag blijkt het lastigst, merkt Bruin. “Juist hiervoor is motivatie super belangrijk. Want patronen moeten dan doorbroken worden en is het nodig dat mensen dingen anders gaan doen. En jezelf en je gewoonten veranderen, dat is het moeilijkste wat er is. Vaak moet je door een dal heen, maar lukt dat, dan ontstaat er nieuwe ruimte.”
Mensen hebben regelmatig ook andere ideeën van schuld dan hij, merkt Bruin: “Een aankoop bij een postorderbedrijf op afbetaling zien mensen vaak niet als schuld, maar dat ìs het natuurlijk wel. En als ik dan even voorreken hoeveel rente en dus geld je extra betaalt, dan kijken ze daar echt van op.” In sommige gevallen is er ècht sprake van problematische schulden. “Daar kan ik dan niet bij helpen. Die mensen verwijs ik door naar de schuldhulpverlening van de gemeente.”

De begeleiding van Bruin duurt meestal één tot anderhalf jaar. “Tegen die tijd moeten mensen in staat zijn het zelf te doen. Stap voor stap krijgen ze zo de regie over hun financiën weer in de hand. En dat lucht enorm op. Het is echt dankbaar werk.”